पाठ पर जाएँ
PREVIEW: not launched yet · hidden from search engines
कुआँ · वृन्दावन

वेणु-कूप (वृन्दावन)

Veṇu-kūpa (Vṛndāvana) हिन्दी नाम प्रस्तावित

अन्य नाम Venu Kupa

संक्षिप्त हिन्दी पृष्ठ। यहाँ परिचय, महिमा और यात्रा की जानकारी हिन्दी में है। लीलाएँ, परम्परा, इतिहास और स्रोतों का पूरा विवरण अंग्रेज़ी पृष्ठ पर पढ़ें।
इस पृष्ठ पर

संक्षेप में

वेणु-कूप, यानी "वंशी का कुआँ", वृन्दावन में एक कुआँ है। भक्ति-रत्नाकर के अनुसार यह ब्रह्म-कुण्ड के पास है, और यह तब प्रकट हुआ जब कृष्ण ने अपनी प्यासी प्रियाओं के लिए अपनी वंशी बजाई।[1 +3] श्रील विश्वनाथ चक्रवर्ती ठाकुर के अनुसार यह कुआँ रास-नृत्य की रात में कृष्ण की परम प्रियतमा के लिए प्रकट हुआ।[5] श्रीमद्भागवतम् उस रात का वर्णन करता है, पर किसी कुएँ के बारे में कुछ नहीं कहता।[6 +3] आज यह कुआँ कहाँ है, इस पर स्रोत एकमत नहीं हैं: दो मार्गदर्शिका पुस्तकें इसे चौंसठ समाधियों के उद्यान में बताती हैं, और बांग्ला ग्रन्थ वृन्दावन-कथा (1920) रंगजी मन्दिर के भीतर।[10 +1]

मुख्य तथ्य

प्रकारकुआँ
क्षेत्र · इलाकावृन्दावन · 64 समाधि
आचार्यŚrīla Narahari Cakravartī Ṭhākura, Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, Śrīla Rāghava Paṇḍita Gosvāmī of Govardhana, Śrīla Śrīnivāsa Ācārya

स्थान

आसपास के स्थान

संदर्भ

  1. Śrīla Narahari Cakravartī, Bhakti-ratnākara, Fifth Wave (pañcama taraṅga), 1912 ed. p. 448, 2nd ed., 1912
  2. the undated parikramā notes Vṛndāvana, ¶274
  3. Śrī Vraja-maṇḍala Parikramā (2007), PDF p. 315
  4. Śrī Vraja-maṇḍala Parikramā (2007), PDF p. 321
  5. Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, Vraja-rīti-cintāmaṇi, dvitīya sarga (chapter 2) vv. 80–81
  6. Śrīmad-Bhāgavatam 10.30.28, GRETIL
  7. Śrīmad-Bhāgavatam 10.30.35–36, GRETIL
  8. Śrīmad-Bhāgavatam 10.30.37, GRETIL
  9. Śrīla Prabhupāda, Kṛṣṇa, the Supreme Personality of Godhead, chapter 30, Kṛṣṇa’s Hiding from the Gopīs · vedabase.io
  10. Vṛndāvana-kathā, end of the chapter before chapter 18, section 'কূপ' (wells), printed p. 199
  11. Vṛndāvana-kathā, chapter 21 (ekaviṁśa pariccheda), section 'শেঠেদের মন্দির' (the Seṭhs' temple), printed p. 260
नन्दग्राम धाम संपादकीय टीम द्वारा संदर्भों में दिए स्रोतों से लिखा गया। अंतिम अद्यतन 2026-11-17। अनुवाद: नन्दग्राम धाम संपादकीय टीम।