Vaishnava Songs
नंदग्राम धाम
नंदग्राम धाम वैष्णव भजन · nandgramdham.org/songs/hi

अपूर्ब बैष्णब तत्त्व आत्मार आनन्द

Read in English

दिखाएँ
टेक्स्ट
अपूर्ब बैष्णब-तत्त्व आत्मार आनन्द प्रस्रबन नाहि जा'र तुलन सोंसारे स्व-धर्म बोल्य जा'र आछे परिचोय ए जगते ए तत्त्वेर सुनो बिबरण पर-ब्रह्म सनातन आनन्द-स्वरूप नित्य-काल रस-रूप रसेर आधार परात् पर अद्वितीय अनन्त अपार तथापि स्वरूप-तत्त्व शक्ति-शक्तिमान लीला-रस-परकाष्ठ आश्रोय-स्वरूप तर्क कि से तत्त्व कभु स्पर्शिबारे पारे रस-तत्त्व सु-गम्भीर समाधि-आश्रोये
अर्थ

अद्भुत है वैष्णव तत्त्वज्ञान, जो आत्मा के आनंद का ऐसा स्रोत है जिसकी इस संसार में कोई तुलना नहीं। यह आत्मा का अपना स्वधर्म है, जिसका बोध इसी तत्त्वज्ञान से होता है। हे जगत, इस तत्त्व का वर्णन सुनो। परब्रह्म सनातन और आनंद स्वरूप हैं, वे नित्यकाल रस स्वरूप और रस के आधार हैं। वे परात्पर, अद्वितीय, अनंत और असीम हैं। फिर भी वे स्वयं शक्ति और शक्तिमान दोनों रूपों में विद्यमान हैं, और लीला रस की चरम सीमा तथा आश्रय स्वरूप भी वे ही हैं। तर्क कभी उस तत्त्व को छू भी नहीं सकता, वह अति गंभीर रस तत्त्व केवल समाधि की शरण में ही अनुभव होता है।

उपलब्ध आहा मारि समाधि कि धन समाधि-स्थ हो'ये देखो सु-स्थिर अन्तरे हे साधक रस-तत्त्व अखण्ड आनन्द किन्तु तहे आस्वादक-आस्वाद्य-बिधन नित्य-धर्म अनुस्यूत अद्वितीय प्रभु आस्वादक कृष्ण-रूप आस्वाद्य राधिका द्वैतानन्द परानन्द-पीठ बृन्दाबन प्राकृत जगते जा'र प्रोकाश बिशेष जोगमाया प्रकाशित तँहर आश्रोये लभिछे साधक-ब्र्न्द नित्य प्रेम-तत्त्व आदर्श जाहार नाम बैकुण्ठ कल्याण जदि चाह नित्यानन्द प्रबाह सेबिते अबिरत गुरु-पदाश्रोय कोरो' जीब नीरस भजन समुदोय परिहोरि' ब्रह्म-चिन्ता आदि जत सदा साध' रति कुसुमित बृन्दाबने श्री-रास-मण्डले पुरुषत्व-अहङ्कार नितन्त दुर्बल तब तुमि शुद्ध जीब आस्वाद्य स्वजन श्री-रधिकार् नित्य सखी परानन्द-रस अनुभबि माया-भोग तोमार पतन
अर्थ

आह! उस समाधि में कैसा महान धन मिलता है! हे साधक, समाधि में स्थिर होकर शांत हृदय से देखो। वह रस-तत्त्व अखंड आनंद है, फिर भी उसमें आस्वादक और आस्वाद्य का भेद है। यही उस अद्वितीय प्रभु का नित्य स्वभाव है। आस्वादक रूप में वे कृष्ण हैं, और आस्वाद्य रूप में राधिका हैं। इस द्वैत में कैसा आनंद है! उनका परम आनंद-धाम वृन्दावन है, जिसे योगमाया इस भौतिक जगत में भी विशेष रूप से प्रकट करती है। उसी की शरण में साधकगण नित्य प्रेम-तत्त्व पाते हैं। वैकुंठ में भी जिसका नाम मंगलमय है, वह वृन्दावन ही है। हे जीव! यदि तुम नित्य आनंद की धारा की सेवा करना चाहते हो, तो सदा गुरु के चरणों की शरण लो। ब्रह्म-चिन्तन आदि सारी नीरस उपासना छोड़कर, फूलों से भरे वृन्दावन के श्री रास-मंडल में सदा प्रेम की साधना करो। 'मैं पुरुष हूँ', यह अहंकार बहुत दुर्बल है। हे शुद्ध जीव! तुम तो कृष्ण के आस्वाद्य हो, उनके अपने जन हो, श्री राधिका की नित्य सखी हो। उस परमानंद रस का अनुभव करो। माया का भोग ही तुम्हारा पतन है।